Familie & Vrienden

“Geen aanstellerij – maar overleven”

Hyperemesis gravidarum (HG) is geen gewone zwangerschapsmisselijkheid, en al helemaal geen aanstellerij. Het is een ernstige medische aandoening die begint in de eerste weken van de zwangerschap – vaak al tussen week 2 en 5 – en zijn hoogtepunt bereikt rond week 8 tot 10.

HG varieert sterk in ernst, duur en symptomen. Sommige vrouwen moeten meerdere keren per dag overgeven, anderen kunnen niets meer eten of drinken en worden letterlijk uitgedroogd. In de zwaarste gevallen is ziekenhuisopname, sondevoeding of zelfs intensieve zorg nodig.

Mild:

• Eindigt meestal halverwege de zwangerschap;
• Gewichtsverlies is ongeveer 5%;
• Vereist medicijnen en soms vocht via infuus;
• Moeder kan enkele dagelijkse activiteiten voortzetten;
• Het herstel kan enkele maanden of langer duren

Matig:

• Gaat vaak door tot halverwege de zwangerschap, maar de ernst neemt af;
• Gewichtsverlies is 5-10% (minder bij vroege behandeling);
• Vereist medicijnen, vocht via infuus en soms sonde voeding of TPV (PICC of centrale IV-lijn);
• Moeder is extreem vermoeid en kan maar een paar taken uitvoeren;
• Het herstel kan enkele maanden duren;
• Tekenen van trauma en veranderingen in gezinsplanning (geen volgend kindje meer) komen vaak voor

Ernstig :

• Vaak is het constant en kan het moeilijk zijn om met medicijnen te controleren;
• Gewichtsverlies is 10-20% of meer (minder bij vroege behandeling);
• Vereist vocht via infuus, medicijnen en voedingsondersteuning (bijv. sondevoeding of PICC-lijn) voor het grootste deel van de zwangerschap;
• Moeder is uitgeput, ondervoed en kan niet voor zichzelf zorgen;
• Herstel kan enkele maanden tot een jaar of langer duren;
• Tekenen van trauma en veranderingen in gezinsplanning (geen volgend kindje meer) komen vaak voor;
• Bevalling kan ingewikkeld en erg moeilijk zijn vanwege zwakte van moeder;
• Zonder behandeling kan de baby sterven en kan de moeder overgaan tot orgaanfalen

Wanneer medische hulp inschakelen?

Als zij één of meer van deze symptomen heeft, is het zeer verstandig om een arts of de verloskundige te (laten) bellen (ook als de symptomen ’s nachts of in het weekend erger worden!)
– zij kan(bijna) niets meer eten
– zij 24 uur of meer niets meer heeft kunnen drinken
– zij heel veel moet overgeven (meer dan 3 keer per dag)
– zij gal of bloed overgeeft
– zij meer dan 5% van haar lichaamsgewicht van voor de zwangerschap is afgevallen
– zij (veel) minder plast en/of haar urine is heel donker en ruikt sterk
– zij duizelig is of valt zelfs flauw en/of zij erg verward is
– zij vaak haar evenwicht verliest en haarcoördinatievermogen slechter wordt.
– zij niet meer in staat is te functioneren: zij kan niet meer staand douchen, de trap op en af gaan, werken of voor haarzelf en haar gezin zorgen

Bij twijfel is het verstandig om sowieso een arts of  verloskundige te raadplegen.

Wat ZE(H)G je wel (en wat liever niet)

Voor iemand met hyperemesis gravidarum is ieder woord dat wordt gezegd van invloed. Goedbedoelde adviezen kunnen onbedoeld pijnlijk zijn. Daarom delen we graag wat wél en wat beter níet gezegd kan worden – zodat jij als familielid of vriend(in) écht kunt steunen.

🚫 Wat ZE(H)G je liever niet…

Uitspraken als deze, hoe goed bedoeld ook, kunnen het gevoel geven dat haar ervaringen niet serieus worden genomen:

• “Probeer eens gember” – voor de meeste vrouwen met HG werkt dit niet, en kan het zelfs schadelijk zijn
• “Iedereen is wel eens misselijk tijdens hun zwangerschap” – HG is geen gewone misselijkheid, het is een medische aandoening
• “Het zit tussen je oren” – nee, het zit in haar hele lichaam: fysiek, hormonaal en levensontwrichtend
• “Je bent zwanger, niet ziek” – maar HG maakt zelfs tandenpoetsen of praten soms onmogelijk
• “Je wilde toch zo graag zwanger worden?” – dat verlangen maakt het lijden juist extra schrijnend

🔎 Wist je dat… Meer dan 87% van de vrouwen met HG geen baat heeft bij gember, en meer dan de helft negatieve bijwerkingen ervaart? Goedbedoelde huis-, tuin- en keukenmiddelen slaan vaak de plank mis.

✅ Wat ZE(H)G je wél…

Echte steun zit in erkenning en betrokkenheid. Deze woorden maken een wereld van verschil:

• “Ik geloof je. Je verzint dit niet.”
• “Ik kom eten brengen – ruim vooral niet op.”
• “Wat is vandaag iets wat je wél kunt verdragen?”
• “Kan ik je naar een afspraak brengen?”
• “Ik kom langs voor een schoonmaakronde.”
• “Wat kan ik doen om jou of je gezin te ondersteunen?”

💗 Aanwezigheid is krachtiger dan advies. HG is een strijd. En jij kunt helpen die draaglijker te maken – met begrip, geduld en praktische hulp.

Voor een deel is HG wel bepaald door een erfelijk component. Als de moeder (in dit geval oma to be) of de zus HG heeft gehad is de kans groter dat de aanstaande moeder het dan ook krijg dan wanneer zij het niet hebben gehad. Verschillende onderzoeken laten ook verschillende herhalingskansen zien. Er zijn ook vrouwen die de enige in de hele familie zijn.

Stichting ZEHG werkt sinds een aantal jaren samen met Professor Rebecca Painter. Zij is hoogleraar Verloskunde, een internationaal gerenomeerd onderzoekster en gynaecoloog op het gebied van (onder-)voeding en Hyperemesis Gravidarum. Haar primaire onderzoeksgebied: “Long term effects of materiaal nutrition and early environmental conditions during pregnancy on health in later life”. Verder is zij zich zeer bewust van de problemen en vragen rondom HG (denk aan het ontbreken van gestandaardiseerd behandelprotocol in ziekenhuizen) en is gepassioneerd om hier iets aan te veranderen.

Lees hier het uitgebreide artikel over deze aandoening

In dit gedeelte van onze website zetten wij de Veelgestelde vragen (FAQ) op een rij voor jullie. Deze lijst is zorgvuldig samengesteld. Mochten er vragen ontbreken, stuur dan even een mail naar info@zehg.nl

FAQ HG