Initiële behandeling met medicijnen bij Hyperemesis Gravidarum (HG)
Hyperemesis Gravidarum (HG) is veel meer dan “gewone zwangerschapsmisselijkheid”. Het gaat om extreme misselijkheid en overgeven waarbij eten en drinken nauwelijks lukt, met soms uitdroging of ziekenhuisopname als gevolg.
De landelijke richtlijn beschrijft nauwkeurig welke medicijnen als eerste stap worden ingezet. Hier leggen we dit uit in begrijpelijke taal.
(gebaseerd op de officiële richtlijn: Initiële behandeling anti‑emetica bij HG) [richtlijne…atabase.nl]
Welke medicijnen worden als eerste geadviseerd?
1. Antihistaminica (eerste keuze)
De richtlijn adviseert om te starten met een antihistaminicum wanneer je nog geen medicatie hebt geprobeerd. Deze middelen worden al lang gebruikt tijdens zwangerschap.
Voorbeelden:
- Meclozine
- doxylamine
- cyclizine
Ze kunnen ook worden gecombineerd met vitamine B6 (pyridoxine) voor extra effect.
[richtlijne…atabase.nl]
Waarom deze middelen?
Ze zijn bewezen effectief en veilig en daarom aanbevolen als eerste keus bij HG.
Kijk ook bij: Medicijnen
2. Metoclopramide
Metoclopramide helpt de maaginhoud sneller door te laten stromen en kan klachten verminderen.
Let op:
Het kan soms slaperigheid, rusteloosheid of duizeligheid geven.
Wordt gebruikt wanneer antihistaminica niet genoeg helpen.
3. Ondansetron
Een effectief middel dat vaak goed werkt als andere opties niet voldoende helpen.
Belangrijk volgens de richtlijn:
Bij ondansetron moet altijd een laxeermiddel (zoals magnesiumhydroxide) erbij worden voorgeschreven om verstopping te voorkomen.
Vormen van medicatie: wat past bij jou?
Medicijnen zijn verkrijgbaar als:
- tablet
- zetpil
- smelttablet (via het mondslijmvlies)
Samen met je zorgverlener bespreek je wat haalbaar is, zeker als je veel braakt en pillen niet blijven zitten.
[richtlijne…atabase.nl]
Bijwerkingen waar je op kunt letten
Elk medicijn kan bijwerkingen geven, maar dat verschilt sterk per persoon.
Veelvoorkomende bijwerkingen:
- slaperigheid
- obstipatie (vooral bij ondansetron)
- duizeligheid
- lichte maag- of darmklachten
Jouw eerdere ervaringen met medicatie worden meegenomen in de keuze.
[richtlijne…atabase.nl]
Extra ondersteuning: protonpompremmers (PPI’s)
Veel HG‑patiënten ervaren:
- zuurbranden
- oprispingen
- pijn achter het borstbeen
Een protonpompremmer zoals omeprazol kan verlichting geven en wordt desgewenst voorgeschreven.
[richtlijne…atabase.nl]
Waarom medicatie belangrijk is bij HG
Onbehandelde HG kan leiden tot:
- uitdroging
- gewichtsverlies
- uitputting
- mentale uitputting of angst
De richtlijn geeft aan dat er geen voorkeursmedicijn is omdat middelen niet goed onderling zijn vergeleken, maar wel dat alle genoemde medicaties bewezen effectiever zijn dan niets doen.
[richtlijne…atabase.nl]
Hoe ziet de behandeling er meestal uit?
- Start met antihistaminica
- Bij onvoldoende effect: overstap of toevoeging metoclopramide of ondansetron
- Indien ondansetron → altijd laxeermiddel erbij
- Pas afbouwen na een langere periode van stabiliteit
- Eventueel aanvullend: PPI bij zuurklachten
Belangrijk om te weten
- Het doel is klachten verlichten, niet altijd helemaal laten verdwijnen
- Soms zijn combinaties van medicatie nodig
- Je voorkeuren, eerdere ervaringen en de ernst van je klachten spelen een belangrijke rol

