Mogelijke foetale complicaties van HG:

• Vroeggeboorte
• Aangeboren hartafwijkingen
• Integumentum afwijkingen
• Laag geboortegewicht
• Kortere lichaamslengte
• Niet ingedaalde testikels (cryptorchidism)
• Heupdysplasie
• Neurologische sequelae
• Skeletafwijkingen
• Perinatale sterfte
• Gedrags- en emotionele stoornissen
• Sensory Processing Disorder

Bron: HER Foundation

De psychische gevolgen van HG – let op PTSS

Hyperemesis gravidarum (HG) laat diepe sporen na. Het gaat niet alleen om lichamelijke klachten, maar ook om de mentale impact. Voor veel vrouwen is een zwangerschap met HG allesbehalve een mooie periode. Bijna 1 op de 5 vrouwen ontwikkelt na een HG‑zwangerschap een posttraumatische stressstoornis (PTSS). De combinatie van langdurig lichamelijk lijden, weinig begrip uit de omgeving en het gevoel de controle kwijt te zijn, maakt dat de zwangerschap vaak als traumatisch wordt ervaren.

Rol van de zorgprofessional

Vroege signalering en goede nazorg zijn cruciaal. Een open gesprek over mentale gezondheid kan veel verschil maken – zowel tijdens als na de zwangerschap. De landelijke richtlijn adviseert daarom om vrouwen actief te screenen op psychische klachten en hen laagdrempelig door te verwijzen naar de GGZ.

Suïcidaliteit bij HG: een alarmsignaal

Een grote studie onder ruim 5.000 Engelse vrouwen met HG liet een schokkend resultaat zien: 31,2% gaf aan tijdens de zwangerschap suïcidale gedachten of gevoelens te hebben gehad. Dit benadrukt hoe belangrijk het is dat zorgprofessionals alert blijven op signalen van mentale nood. HG is geen gewone zwangerschapsmisselijkheid – het kan vrouwen tot wanhoop drijven.

De impact van HG – méér dan misselijkheid

Voor veel vrouwen voelt HG als een ingrijpende én onbegrepen aandoening. Hun klachten worden vaak niet serieus genomen of afgedaan als “het hoort erbij”. Toch is de impact groot, zowel lichamelijk als psychisch.

Onderzoek laat zien dat vrouwen met HG vaker last hebben van angst en depressie. Sommige studies suggereren dat psychische klachten misselijkheid kunnen verergeren. Andere onderzoekers stellen juist dat deze klachten het gevolg zijn van HG. Omdat de meeste onderzoeken alleen verbanden meten tijdens de zwangerschap, blijft de vraag open: veroorzaakt HG psychische klachten, of vergroot een bestaande kwetsbaarheid de kans op HG?

Wat wel duidelijk is: HG heeft een aanzienlijke psychologische impact. Zo rapporteerden vrouwen met HG meer angst- en depressieklachten dan vrouwen die rouwden na een miskraam. Werkende vrouwen blijken bovendien extra kwetsbaar, door druk rond ziekteverzuim en verlies van inkomen.

Naar een bredere benadering

Onderzoekers pleiten voor een syndroomgerichte aanpak. Dat betekent dat HG niet alleen biologisch, maar ook psychologisch en sociaal-cultureel moet worden bekeken. Alleen door die factoren samen te brengen, ontstaat meer inzicht en betere begeleiding – en uiteindelijk effectievere behandelingen.

📑 Ervaringen van vrouwen

Uit kwalitatief onderzoek blijkt dat veel vrouwen zich niet serieus genomen voelen:

• 50% voelde zich niet gehoord door huisarts of verloskundige.
• 19% stapte over naar een andere huisarts.
• Medicatie werd vaak te laat gestart.

Het vakblad Huisarts & Wetenschap adviseert conform de NHG‑Standaard: meclozine als eerste keus, metoclopramideals tweede keus, en verwijzing bij hyperemesis. Sinds juni 2025 is ook Thuisarts.nl aangepast aan de landelijke richtlijn.

Nieuwe inzichten uit Amsterdam UMC

• Kelly Nijsten (2022, promotieonderzoek): HG kan leiden tot nadelige lange termijn effecten voor moeder én kind, zoals een verhoogd risico op metabole en psychische problemen.
• Larissa Jansen (2025, promotieonderzoek): benadrukt het belang van voedingsstatus en psychische begeleiding tijdens HG.

Beide onderzoekers pleiten voor een syndroomgerichte benadering waarin biologische, psychologische en sociale factoren samenkomen.

✅ Samengevat: HG is veel meer dan misselijkheid. Het kan leiden tot PTSS, suïcidale gedachten en langdurige psychische klachten. Vroege herkenning, goede nazorg en een brede benadering zijn essentieel om vrouwen beter te ondersteunen.

Neurologische complicaties bij HG – wat je moet weten

Hyperemesis gravidarum (HG) kan niet alleen leiden tot ernstige misselijkheid en braken, maar ook tot ondervoeding en tekorten aan belangrijke stoffen in je lichaam. Daardoor kunnen soms problemen met de hersenen ontstaan. Deze complicaties zijn gelukkig zeldzaam, maar ze kunnen wel gevaarlijk zijn. Het is daarom belangrijk dat klachten op tijd worden herkend en behandeld, zodat blijvende schade wordt voorkomen.

Hoe kun je problemen voorkomen?

Artsen volgen vier belangrijke stappen om schade aan de hersenen te voorkomen (zoals beschreven in de landelijke richtlijn HG):

1. Goede medicijnen tegen misselijkheid – zodat je minder braakt en niet verder verzwakt.
2. Regelmatig bloedonderzoek – om tekorten in zout, vitamines en mineralen op tijd te zien.
3. Voeding via infuus – altijd eerst vitamine B1 (thiamine) geven vóórdat glucose wordt toegediend.
4. Voorzichtig aanvullen van vocht en zouten – te snelle correctie van een zouttekort kan juist schade veroorzaken.

Osmotic Demyelination Syndrome (ODS)

Bij een te snelle correctie van een zouttekort (hyponatriëmie) kan de beschermlaag van zenuwen in de hersenen beschadigd raken. Dit heet ODS. Er zijn twee vormen:

• Centrale pontiene myelinolyse (CPM): schade in het hersengebied dat bewegingen aanstuurt.
• Extrapontiene myelinolyse (EPM): schade in andere hersengebieden zoals het evenwichtscentrum.

Symptomen kunnen zijn: verwardheid, problemen met bewegen of spreken, en in ernstige gevallen zelfs verlamming.

⚠️ Wernicke‑encefalopathie (WE)

Een andere complicatie is Wernicke‑encefalopathie (WE). Dit ontstaat door een tekort aan vitamine B1 (thiamine). Vrouwen met HG lopen hier extra risico op, omdat ze vaak weinig eten, veel braken en soms glucose via een infuus krijgen zonder dat er eerst thiamine is toegediend.

Klachten bij WE kunnen zijn:

• Verwardheid of apathie (je voelt je afwezig of niet helder)
• Problemen met de ogen (zoals schokkende oogbewegingen of moeite met bewegen)
• Moeite met lopen of coördinatie

Belangrijk om te weten: deze drie klachten komen niet altijd tegelijk voor.

Behandeling met thiamine

Een tekort aan thiamine moet snel en actief worden behandeld:

• In de acute fase: hoge doseringen via een infuus, meestal meerdere keren per dag.
• Daarna: lagere doseringen via tabletten, vaak minstens 6 weken, soms langer als eten nog moeilijk gaat.

Daarnaast is magnesium nodig, omdat thiamine anders minder goed werkt.

✅ Kort samengevat: Neurologische complicaties bij HG zijn zeldzaam, maar kunnen ernstig zijn. Het belangrijkste is dat je op tijd vitamine B1 (thiamine) krijgt, zeker vóórdat glucose via een infuus wordt toegediend. Regelmatige controles en goede begeleiding helpen om deze complicaties te voorkomen.

Relevante publicaties: 

PubMed 20220320: Long-term health outcomes of children born to mothers with hyperemesis gravidarum

eMedicine.com: Wernicke Encephalopathy

MEDLINEplus Medical Encyclopedia: Wernicke-Korsakoff syndrome

MR imaging findings in alcoholic and nonalcoholic acute Wernicke’s encephalopathy: a review.

PubMed Research on WE and HG

HG en de gevolgen voor jou en je baby

Hyperemesis gravidarum (HG) is een ernstige vorm van zwangerschapsmisselijkheid en braken. Het gaat dus veel verder dan “gewone misselijkheid”. Uit onderzoek blijkt dat HG kan zorgen voor een groter risico op een baby met een laag geboortegewicht (minder dan 2500 gram) en op een vroeggeboorte (voor 37 weken). Vooral vrouwen die tijdens de zwangerschap minder dan 7 kilo aankomen, of bij wie de klachten doorgaan tot in het tweede trimester, lopen extra risico.

Mogelijke gevolgen

• Voor de baby: een hogere kans op te vroeg geboren worden of te klein zijn bij de geboorte.
• Voor de moeder: HG zorgt voor zware lichamelijke én psychische belasting.
• Op de lange termijn: er kunnen ook gevolgen zijn voor de gezondheid van het kind, al verschilt dit per situatie.

Wat zegt de landelijke richtlijn?

Artsen en verloskundigen volgen de Richtlijn Hyperemesis Gravidarum. Daarin staat dat:

• HG zo vroeg mogelijk moet worden herkend, met goede monitoring van klachten en gewicht.
• Er medicijnen beschikbaar zijn die bewezen helpen tegen misselijkheid en braken.
• Extra vocht en voeding soms nodig zijn, bijvoorbeeld via een sonde bij ernstige ondervoeding.
• Verschillende zorgverleners samenwerken: verloskundigen, gynaecologen, diëtisten en psychologen.
• Er aandacht moet zijn voor je mentale gezondheid, omdat HG een grote impact heeft op je dagelijks leven.

Conclusie

HG is geen onschuldige zwangerschapskwaal. Het vraagt om serieuze en tijdige behandeling. Door HG goed te herkennen en volgens de richtlijn te behandelen, kunnen zorgprofessionals het risico voor jou en je baby verkleinen en jullie beter ondersteunen.

✅ Kort samengevat: HG kan gevolgen hebben voor zowel moeder als kind. Het is belangrijk dat je klachten serieus genomen worden en dat je de juiste zorg krijgt. Je staat er niet alleen voor: er zijn duidelijke richtlijnen en behandelingen die jou en je baby kunnen helpen.

HG en de gevolgen voor jou en je kind

Hyperemesis gravidarum (HG) is een ernstige vorm van zwangerschapsmisselijkheid en braken. Het treft niet alleen jou als moeder, maar kan ook gevolgen hebben voor je kind. Uit nieuw onderzoek blijkt dat HG samenhangt met een groter risico op psychische en neurologische problemen bij kinderen.

Wat zeggen onderzoeken?

• Kinderen van moeders met HG hebben vaker last van angstklachten.
• Er is een verhoogde kans op slaapproblemen.
• Sommige studies laten een mogelijk verband zien met teelbalkanker, maar dit bewijs is nog niet sterk.
• HG wordt ook in verband gebracht met ontwikkelingsstoornissen zoals autisme (ASS) en ADHD.
• Voor lichamelijke problemen zoals hart- en stofwisselingsziekten is geen duidelijk verband gevonden.

Wat betekent dit?

Deze resultaten laten zien dat HG meer is dan “gewone zwangerschapsmisselijkheid”. Het kan blijvende gevolgen hebben voor de gezondheid van je kind, vooral op het gebied van psychische en neurologische ontwikkeling. Daarom is het belangrijk dat HG vroeg wordt herkend en goed behandeld.

Conclusie

HG is geen onschuldige zwangerschapskwaal. Het kan gevolgen hebben voor zowel jou als je kind, ook op de lange termijn. Het is daarom belangrijk dat je klachten serieus genomen worden en dat je de juiste zorg krijgt. Zorgprofessionals spelen hierbij een grote rol: zij kunnen HG vroegtijdig herkennen, behandelen en jou begeleiden volgens de landelijke richtlijn.

Bron: Nijsten, K. (2022). Hyperemesis gravidarum: Maternal and neonatal future health – Chapter 8

HG en hart- en vaatziekten bij je kind

Hyperemesis gravidarum (HG) is een ernstige vorm van zwangerschapsmisselijkheid en braken. Het kan leiden tot ondervoeding en gewichtsverlies bij jou als moeder. Dat heeft niet alleen gevolgen tijdens de zwangerschap, maar kan ook invloed hebben op de gezondheid van je kind later in het leven.

Wat we leren uit het Hongerwinteronderzoek

Tijdens de Hongerwinter in de Tweede Wereldoorlog kregen veel vrouwen te weinig voeding tijdens hun zwangerschap. Uit onderzoek van het Amsterdam UMC blijkt dat hun kinderen op latere leeftijd een grotere kans hadden op:

• Hart- en vaatziekten
• Longziekten
• Diabetes type 2

Dit onderzoek laat zien dat ondervoeding in de zwangerschap blijvende gevolgen kan hebben. Omdat vrouwen met ernstige HG vaak ook te weinig voeding binnenkrijgen, zijn deze lessen belangrijk voor HG.

Recente onderzoeken naar HG

Nieuw onderzoek laat zien dat HG niet alleen invloed heeft tijdens de zwangerschap, maar ook op de lange termijn:

• Kelly Nijsten (2022): kinderen van moeders met HG hebben vaker psychische en neurologische problemen.
• Loïs van der Minnen (2025): HG kan dezelfde effecten veroorzaken als ondervoeding tijdens de Hongerwinter, waardoor kinderen mogelijk een groter risico lopen op hart- en vaatziekten.
• Larissa Jansen (2025): benadrukt dat goede voeding en vitamines tijdens HG heel belangrijk zijn om risico’s voor het kind te beperken.
• Rebecca Painter: laat zien dat ernstige ondervoeding tijdens de zwangerschap blijvende gevolgen kan hebben voor hart- en vaatziekten bij kinderen.

Wat zegt de landelijke richtlijn?

De Richtlijn Hyperemesis Gravidarum (2025) adviseert zorgverleners om HG serieus en breed aan te pakken:

• Goed bijhouden van gewicht en voeding tijdens de zwangerschap.
• Vroege behandeling met medicijnen tegen misselijkheid en braken.
• Extra vitamines en mineralen, zoals vitamine B1 (thiamine).
• Samenwerking tussen verschillende zorgverleners (verloskundigen, gynaecologen, diëtisten en psychologen).
• Bewustzijn dat HG gevolgen kan hebben voor het kind, ook op de lange termijn.

Conclusie

HG is geen onschuldige zwangerschapskwaal. Net als bij het Hongerwinteronderzoek zien we dat ondervoeding tijdens de zwangerschap blijvende gevolgen kan hebben voor kinderen, zoals een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Het is daarom belangrijk dat HG vroeg wordt herkend en behandeld. Zorgprofessionals spelen hierbij een sleutelrol: zij kunnen jou ondersteunen en tegelijk de gezondheid van je kind beschermen, zowel nu als in de toekomst.

✅ Kort samengevat: HG kan gevolgen hebben voor jou én je kind, ook op latere leeftijd. Goede zorg, voeding en begeleiding zijn essentieel om risico’s te verkleinen.

HG en de gevolgen voor je kind – nieuwe inzichten uit onderzoek

Hyperemesis gravidarum (HG) is veel meer dan “gewone zwangerschapsmisselijkheid”. Het gaat om een ernstige aandoening waarbij je langdurig en extreem misselijk bent en veel moet braken. Dat kan niet alleen leiden tot lichamelijke en psychische klachten bij jou, maar ook gevolgen hebben voor je kind – soms zelfs op de lange termijn.

Wat onderzoeken laten zien

• Marlena Fejzo (Universiteit van Californië, 2019): baby’s van vrouwen met HG hebben een drie keer grotere kans op problemen in de ontwikkeling van de hersenen. Dit kan zich uiten in aandachtsproblemen, leerproblemen, sensorische stoornissen (zoals moeite met prikkels verwerken) en vertraging in taal en spraak. Vooral wanneer HG al heel vroeg in de zwangerschap begint, lijkt dit risico groter.
• Kelly Nijsten (Amsterdam UMC, 2022): bevestigt dat kinderen van moeders met HG vaker last hebben van psychische klachten zoals angst en depressie, en van ontwikkelingsstoornissen zoals autisme (ASS) en ADHD.
• Loïs van der Minnen (Amsterdam UMC, 2024): benadrukt dat ondervoeding en stress tijdens HG een belangrijke rol spelen. Zij pleit voor vroegtijdige voedingsinterventies, zodat tekorten zoveel mogelijk voorkomen worden.
• Rebecca Painter (Amsterdam UMC): laat zien dat HG kan leiden tot laag geboortegewicht, vroeggeboorte en andere nadelige gevolgen voor de gezondheid van het kind op de lange termijn.

Daarnaast wees een grote analyse (Nijsten, 2022) op een verhoogde kans op slaapproblemen en mogelijk zelfs teelbalkanker, al is dat laatste bewijs nog beperkt.

Conclusie

HG is geen onschuldige zwangerschapskwaal. Het kan gevolgen hebben voor jou én voor je kind, zowel tijdens de zwangerschap als later in het leven. Onderzoek van Fejzo, Nijsten, Van der Minnen en Painter laat zien dat HG samenhangt met risico’s op ontwikkelingsstoornissen, psychische klachten, slaapproblemen en negatieve geboorte-uitkomsten.

Daarom is het belangrijk dat HG vroeg wordt herkend en behandeld. Met goede medische zorg, voedingsondersteuning en psychologische begeleiding kunnen de risico’s voor jou en je kind zoveel mogelijk worden verkleind.

• Nature, Dec 13, 2023″ GDF15 linked to maternal risk of nausea and vomiting during pregnancy
• NewScientist, June 8, 2023: We finally know what causes morning sickness
• PubMed 20220320: Long-term health outcomes of children born to mothers with hyperemesis gravidarum
• PubMed Research -WES uncovers new variants in GDF15 associated with hyperemesis gravidarum
• Termination of wanted pregnancy and suicidal ideation in hyperemesis gravidarum: A mixed methods study
• PubMed Research on Fetal Programming and Malnutrition
• PubMed Research on Prenatal Famine
• PubMed Research on Maternal Stress and Fetal Impact
• PubMed Research on Antiemetic Safety
• PubMed Research on Medication Safety in Pregnancy
• PubMed Research on Outcomes of Pregnancies Complicated by Nausea and Vomiting
• Recurrence, postponing pregnancy, and termination rates after hyperemesis gravidarum: Follow up of the MOTHER study

De laatste jaren is er veel aandacht gekomen voor Hyperemesis Gravidarum (HG) en door verschillende onderzoeken is het beeld bijgesteld dat het een onschuldige aandoening is. HG is een aandoening die bij ongeveer 3 % van de zwangere zich voordoet en gekenmerkt wordt door maandenlang ernstige misselijkheid en/of overgeven. HG start vroeg in het eerste kwartaal en kan de gehele zwangerschap duren. De uithongering en disbalans in het lichaam kan langdurige en ernstige gevolgen voor moeder en kind hebben en ontbreken van adequate behandeling vergroot het risico.

Aan dergelijke onderzoeken hebben de onderzoekers en promovendi van het UMC Amsterdam een grote bijdrage aangeleverd o.l.v. Professor Rebecca Painter (hoogleraar Verloskunde en internationaal een gerenommeerd onderzoekster op het gebied van ondervoeding en HG). Deze onderzoeksgroep heeft de wereldwijde kwaliteit van wetenschappelijk onderzoek op het gebied van HG verbeterd door een eenduidige definitie van HG vast te stellen (The Windsor Definition for Hyperemesis Gravidarum: A multistakeholder International Consensus Definition), en ook vast te stellen wat de zaken zijn die gemeten moeten worden om vast te stellen of een behandeling effectief is (Core Outcome Set) en hoe dit dan gemeten moet worden (Core Measurement Set). Hiermee wordt wereldwijd onderzoek vergelijkbaarder en beter.

Sommige vrouwen hebben een heel laag niveau van GDF15. Tijdens de zwangerschap produceert de placenta GDF15. Wanneer een vrouw door de zwangerschap opeens hoge niveaus van GDF15 krijgt, kan het lichaam hierop reageren met HG. Wat hierbij meespeelt is de gevoeligheid van de vrouw voor GDF15 en de productie via de placenta/ foetus van GDF15. Hier wordt dit goed uitgelegd: Scientias Met het vaststellen van de oorzaak en het werkingsmechanisme, ontstaat de mogelijkheid om gericht medicatie te ontwikkelen.

Enkele jaren terugkwam uit de USA het bericht dat er genetische componenten een rol speelden in de oorzaak van HG. De onderzoekster die hier een grote rol in speelt is Dr. Marlena Fejzo met haar team. Zij ontdekten dat een hormoon, GDF15, bij vrouwen met HG hoog was. Woensdag 13 december 2023 is in het toonaangevende tijdschrift  Nature een onderzoek gepubliceerd dat resultaat is van een samenwerking tussen verschillende onderzoeksgroepen, waaronder Dr. Stephen O’Rahilly (Universiteit Cambridge) en Dr. Marlena Fejzo (Universiteit Zuid Californië). Met dit onderzoek is vast komen te staan dat het hormoon GDF15 een belangrijke oorzaak is van Hyperemesis Gravidarum.

Sommige vrouwen hebben een heel laag niveau van GDF15. Tijdens de zwangerschap produceert de placenta GDF15. Wanneer een vrouw door de zwangerschap opeens hoge niveaus van GDF15 krijgt, kan het lichaam hierop reageren met HG. Wat hierbij meespeelt is de gevoeligheid van de vrouw voor GDF15 en de productie via de placenta/ foetus van GDF15. Hier wordt dit goed uitgelegd: Scientias Met het vaststellen van de oorzaak en het werkingsmechanisme, ontstaat de mogelijkheid om gericht medicatie te ontwikkelen.

Wees geduldig. Klinische onderzoeken kosten tijd en moeten langzaam en methodisch worden uitgevoerd. Weet dat de onderzoekers heel hard werken om deze methoden zo snel mogelijk te testen en net zo graag als jou antwoorden willen vinden.

Met het onderzoek – geleid door Dr. Marlena Fejzo – ontdekte de HER Foundation in de Verenigde Staten dat de oorzaak van HG verband heeft met het GDF15 hormoon

^{Bron: https://www.nature.com/articles/s41467-018-03258-0}

GDF15 (Groeidifferentiatiefactor 15) is een hormoon dat smaak aversie, misselijkheid en braken veroorzaakt, niet alleen tijdens de zwangerschap, maar ook geproduceerd door organen onder stress en door tumoren. Bij kankerpatiënten resulteert dit in een aandoening die kankercachexie wordt genoemd en die vergelijkbare symptomen heeft als HG.

Nee. Hoewel ze voorkomen, zijn GDF15-mutaties bij HG-patiënten zeldzaam. De meeste genetische veranderingen die we in verband met HG hebben gevonden, zijn kleine veranderingen die het risico op HG verhogen, maar deze veranderingen moeten plaatsvinden in combinatie met andere factoren.

De placenta maakt GDF15 aan als mensen zwanger worden. Mensen met HG kunnen een iets andere GDF15-gevoeligheid en -niveaus hebben dan mensen met normale misselijkheid en braken. Onderzoekers denken dat dit verschil ervoor zorgt dat ze een grotere kans hebben op HG.

Jazeker, onderzoekers hebben ontdekt dat naast GDF15 ook de genen die coderen voor de progesteronreceptor en IGFBP7 in verband worden gebracht met het risico op HG.

Bron: Live Science

Het is allemaal een stuk complexer dan een meting doen helaas.

Vrouwen die een bepaalde afwijking hebben in een gen, lijken meer hormoon te produceren/zijn gevoeliger voor dit hormoon. Wanneer je die afwijking hebt, kan je op de productie van de foetus/placenta reageren met HG. Dat betekent dat een absolute meting van de hoogte van GDF15 voor of tijdens de zwangerschap niet zoveel zegt, omdat de gevoeligheid ook bepaald of je HG zal ontwikkelen of niet.

Het identificeren van het gen en de werking loopt nu een paar jaar bij HG. Het (al lang bekende) hormoon en werking hiervan bij HG is nog maar net bekend (dec 2023). Een toonaangevend onderzoek, maar er zullen er nog vele moeten volgen. Duidelijk is dat vrouwen die HG ontwikkelen een hoog niveau hebben.

Dat betekent dat er nog zo enorm veel uitgezocht moet worden voordat echt hard gesteld kan worden wat er gemeten moet worden en, minstens zo belangrijk, wat dat precies betekent / hoe dat geïnterpreteerd moet worden (welke hoogte is relevant en geeft HG bijvoorbeeld). Laat staan dat medicatie ontwikkeld wordt om in te grijpen in de werking.

Hoe blij wij ook zijn met al het nieuws: de oorzaak van HG is gevonden en hoe het werkt. Er zal veel en veel meer onderzoek moeten plaatsvinden naar hoe het in detail werkt in samenhang in het lichaam voordat de onderzoekers aan meten, interpreteren en ook medicatie toekomen.

Voor de helderheid: Het GDF15 is niet slecht. Het is een hormoon dat altijd aanwezig is in ons lichaam en in bepaalde lichaamsdelen verhoogd is. Vrijwel elke cel in ons lichaam kan het aanmaken.

Wij hebben GDF15 ook nodig;

• Het beschermt ons ook voor sommige dingen zoals veroudering, vergiftiging en bepaalde hartaandoeningen
• Er zijn relaties met ontstekingen, behoefte aan voedsel en nog veel meer.

Het is ongelofelijk ingewikkeld en met heel veel zaken samenhangend, en dus ook niet eenvoudig om te stellen: laten we zoeken naar een manier om het te verlagen, want dat is beter. Tot welk niveau is het dan goed? Ook de impact/werking met de foetus moet bijvoorbeeld bekeken worden. Zeker ook complex vanuit het oogpunt dat de gevoeligheid van de moeder ook een rol speelt, en dat de een wel HG krijgt en de ander niet, of zelfs wel of niet bij opeenvolgende zwangerschappen.

Er zal veel en veel meer onderzoek moeten plaatsvinden door onderzoekers.

Er lijkt een relatie te zijn tussen gewone zwangerschapsmisselijkheid en GDF15.

Op de vraag waarom gewone zwangerschapsmisselijkheid ca drie maanden duurt terwijl GDF15 de hele zwangerschap wordt aangemaakt: Meer GDF15 hormoon en grotere gevoeligheid bij de vrouwen die HG krijgen lijkt de sleutel te zijn.

Gevoeligheid kun je zien als (en de vergelijking gaat natuurlijk niet perfect op): sommige mensen zijn overgevoelig voor katten. Anderen helemaal niet. Maar ook bij mensen die overgevoelig zijn, kan de reactie uiteenlopen van een snotneus tot longproblemen of bijholte ontsteking. De gevoeligheid bepaalt dus hoe je reageert op iets.

In geval van HG is dus een hoge mate van gevoeligheid bij de vrouw aanwezig, gecombineerd met een hoge productie van GDF15 hormoon door de foetus.

Hoe dit verder in detail werkt, is echt iets wat verder onderzocht moet worden.

In het onderzoek werd niet alleen naar HG gekeken. Er werd ook gekeken naar verschillende niveaus van misselijkheid en braken, van geen, licht, matig, ernstig en zeer ernstig (HG). De studie suggereert dat dezelfde genen, GDF15 en IGFBP7, die betrokken zijn bij HG, ook betrokken zijn bij normale misselijkheid en braken. Als je deze genetische variaties hebt die verband houden met HG, is de kans groter dat je normale misselijkheid en braken hebt dan geen misselijkheid en braken, en is de kans groter dat je HG krijgt dan normale misselijkheid en braken. In principe verhoogt het hebben van de genen jouw risico, maar uiteindelijk is het waarschijnlijk het niveau van de eiwitten dat causaal is, wat kan variëren afhankelijk van de genen en andere factoren die we nog steeds niet begrijpen.

Bron: Genomeweb 21-3-2018

Er zijn veel redenen waarom  HG mogelijk niet in jouw familie tegenkomt. Eén verklaring is dat het kan zijn dat de genen via je vader worden doorgegeven. Een andere is dat het kan zijn dat je een bepaalde combinatie van gen varianten moet erven die afkomstig zijn van een of beide ouders. Er kunnen ook andere manieren zijn dan genetica die we nog niet begrijpen om te verklaren waarom vrouwen met HG te veel GDF15 en IGFBP7 in hun bloed krijgen.

Bron: Familiare link HG

Onderzoekers hebben nu bewijs dat HG wordt veroorzaakt door een combinatie van genetica en andere factoren. De grootste genetische risicofactor voor HG is variatie in een gen dat codeert voor de placenta en het eetlusthormoon GDF15. Andere genen zijn ook geassocieerd met HG, waaronder een gen, GFRAL, dat codeert voor de receptor van GDF15 in het braakcentrum van de hersenen, de progesteronreceptor PGR, en een ander placenta- en eetlustgen, IGFBP7. Van elk van deze genen erft u één kopie van uw biologische moeder en één kopie van uw biologische vader. Het kan zijn dat u HG niet in uw familie tegenkomt, ook al heeft u de genen geërfd, omdat u ze mogelijk van uw vader heeft geërfd, of omdat u mogelijk een combinatie van de hierboven genoemde genen moet erven om HG te krijgen. Het kan zijn dat uw moeder het ene deel van de combinatie doorgeeft, en uw vader het andere deel.

Bron: Science Daily

Bovendien zijn er naast genen nog andere dingen die kunnen bijdragen aan HG. We weten bijvoorbeeld dat abnormale niveaus van GDF15 misselijkheid, braken en gewichtsverlies veroorzaken. Maar genetica is niet de enige factor die de GDF15-niveaus kan verhogen. We weten nu dat andere dingen er ook voor zorgen dat uw lichaam meer GDF15-hormoon produceert, waaronder tekort aan voedingsstoffen, hyperthyreoïdie, uitputting van kalium en infectie. We hebben nog veel te leren, maar voorlopig zijn we van mening dat abnormale niveaus van het GDF15-hormoon een grote rol spelen, ongeacht of de abnormale niveaus afkomstig zijn van het erven van genen van je moeder, vader, beide en/of van andere factoren.

Onderzoekers weten nu dat circa 89 een kans heeft om weer HG te krijgen. Een kleine 11% ontspringt de dans mogelijk .

Het nieuwe onderzoek in Nature suggereert:

• Als je een GDF15-verlagende mutatie heeft en jouw baby erft deze, dan kan dat het risico op een HG-zwangerschap verkleinen, terwijl als jouw baby dit niet erft, je mogelijk opnieuw HG krijgt. Deze studie was echter erg klein, dus er is meer werk nodig om dit te bevestigen. Maar de nieuwe studie suggereert dat zowel moeder als baby mogelijk bijdragen aan het risico op het krijgen van HG, wat kan verklaren waarom dit niet altijd bij elke zwangerschap voorkomt.
• HG wordt veroorzaakt door de overgevoeligheid van een moeder voor het hormoon GDF15, dat tijdens de vroege zwangerschap stijgt.
• Een moeder kan overgevoelig zijn voor het GDF15-hormoon als ze vóór de zwangerschap abnormaal lage concentraties ervan in haar bloed heeft. Ze kan vatbaar zijn voor lagere niveaus vóór de zwangerschap als ze de genetische varianten van GDF15 heeft die resulteren in lagere niveaus. Maar er zijn ook omgevingsfactoren die de GDF15-niveaus kunnen veranderen.

Er is een diep verlangen bij vrouwen met HG om de oorzaak te weten van de aandoening. Dat betekent dat bij vrouwen enorme blijdschap is dat er nu meer duidelijkheid komt over de oorzaak. Veel vrouwen zijn geconfronteerd met zwangerschapsafbreking dan wel geen vervolg zwangerschappen meer willen na de eerste (de grote meerderheid). Dit is een diepgeworteld verdriet, nog los van de verwerking van het ontbreken van de roze wolk. Daarnaast is er blijdschap omdat enkele decennia terug nog werd aangenomen dat het een psychische aandoening is, en helaas dit beeld vrij hardnekkig is. Met dit onderzoek, en eerdere onderzoeken, is onmiskenbaar aangetoond dat er een fysieke oorzaak is.

Verder bestaat de hoop dat de kinderen van deze vrouwen niet dezelfde hel door moeten als de vrouwen zelf doorgemaakt hebben. Dit is een expliciet uitgesproken hoop binnen de ZEHG-community. Doordat de oorzaak nu bekend is, is de weg open om aan de ontwikkeling van gerichte medicatie te werken. Momenteel is uitsluitend misselijkheid onderdrukkende medicatie en die niet altijd effectief is beschikbaar, naast behandelingen als vocht en sondevoeding. Het hormoon GDF15 speelt ook een rol bij kanker en chemo, bij vergiftigingen en bij overgewicht. Het kan dus zijn dat er medische oplossingen vanuit een geheel andere hoek eerder beschikbaar komen dan vanuit de Hyperemesis Gravidarum hoek.

Het ontwikkelen en testen van medicijnen en zwangerschap is altijd complex, omdat het ontbreken van nadelige gevolgen voor de foetus aangetoond moet worden over langere termijn. Dat betekent dat er voor huidige patiënten geen oplossing zal zijn, maar er wordt hard gewerkt een oplossingen voor de komende generatie.

• Er is een tot 89% kans dat bij een volgende zwangerschap het weer voorkomt. ^{Bron K. Nijsten}
• 25% van de zwangeren met HG overweegt abortus
• 5 tot 15% van de zwangere met HG breekt de (veelal gewenste) zwangerschap af.
• 1 op de 5 zwangere heeft 4,5 jaar nog symptomen van PTSS
• HG is de belangrijkste oorzaak van ziekenhuisopnames bij zwangere in het eerste trimester
• Ongeveer 3% van de zwangere vrouwen krijgt HG. Er zijn wel zaken die de kans wat groter maken op HG, waaronder eerdere HG zwangerschappen, een meerlingzwangerschap, jongere leeftijd, ondergewicht, zwanger van een meisje. ^{Bron I. Grooten}

In Nederland vormt de onderzoeksgroep van Professor Rebecca Painter van het Amsterdam UMC een belangrijke onderzoeksgroep, ook internationaal.

Onderzoek naar de oorzaak en naar behandeling zal voortgezet worden.

Antwoord: Ja, dat is verstandig. Door je zwangerschap te melden, zul je tijdens je HG-periode waarschijnlijk minder druk ervaren om weer aan het werk te gaan. Bovendien kan je werkgever je dan sneller doorverwijzen naar de bedrijfsarts. Omdat het om een zwangerschapsgerelateerde aandoening gaat, worden de loonkosten in principe door het UWV overgenomen. Wel stelt het UWV als voorwaarde dat je juiste en volledige informatie verstrekt. UWV: info voor werknemers.

Antwoord: Ja, je bent verplicht om aan deze oproep te voldoen. Doe je dat niet, dan kan dit leiden tot loonmaatregelen.

Antwoord: Ja, het oordeel van de bedrijfsarts is bindend – zowel voor de werknemer als de werkgever. Wanneer de bedrijfsarts aangeeft dat je (gedeeltelijk) arbeidsgeschikt bent of juist niet kunt werken, moet ook je werkgever zich aan dat oordeel houden.Ben je het niet eens met het advies van de bedrijfsarts? Dan kun je bij het UWV een zogeheten deskundigenoordeel aanvragen. Totdat dit oordeel is gegeven, blijft het advies van de bedrijfsarts leidend. Let op: ook je werkgever kan een deskundigenoordeel aanvragen bij het UWV.

Antwoord: Nee, zeker niet. Sommige bedrijfsartsen gaan ervan uit dat hyperemesis gravidarum (HG) gedurende de hele zwangerschap aanhoudt en beschouwen je daarom voorlopig als volledig arbeidsongeschikt. Anderen vinden juist dat je (gedeeltelijk) kunt werken. Omdat er geen algemeen geaccepteerde standaard bestaat voor het beoordelen van HG, kunnen de adviezen van bedrijfsartsen sterk uiteenlopen. Daarom is het belangrijk dat jij zelf goede informatie verstrekt over je klachten en situatie.

Antwoord: Teken niets en geef geen akkoord op voorstellen van je werkgever zonder eerst juridisch advies in te winnen. Houd je aan je verplichtingen rondom re-integratie en de afspraken met de bedrijfsarts. Zoek zo snel mogelijk juridische ondersteuning via je vakbond, rechtsbijstandsverzekering of een gespecialiseerde jurist.

Antwoord: Nee, dat wordt sterk afgeraden. Als je een vaststellingsovereenkomst tekent terwijl je ziek bent, loop je een groot risico om geen recht te hebben op een Ziektewetuitkering of WW-uitkering. Vertrouw hierbij niet uitsluitend op het advies van je werkgever, maar neem altijd contact op met een arbeidsjurist, vakbond of rechtsbijstandsverzekering voordat je iets ondertekent.

Antwoord: Ja, er geldt een wettelijke bedenktijd van 14 dagen. Binnen deze periode kun je schriftelijk aan je werkgever laten weten dat je toch niet akkoord gaat met de overeenkomst. Zorg dat je dit duidelijk en tijdig meldt, onder verwijzing naar je wettelijke recht op bedenktijd.

Aambeien krijgen tijdens de zwangerschap komt helaas vaak voor. Pijn en jeuk aan de anus zijn vervelende kwaaltjes. Je kunt te maken krijgen met inwendige aambeien; deze bevinden zich in de anus maar je kunt ook te maken krijgen met uitwendige aambeien; deze bevinden zich dan buiten de anus.

Jouw darmen werken tijdens de (HG-)zwangerschap trager en je kunt daardoor last krijgen van obstipatie. Als je Zofran/Ondansetron gebruikt is obstipatie helaas een van de bijwerkingen.

Neem in geval van klachten (helderrood bloedverlies, jeuk, pijn aan de anus en obstipatie) altijd contact op met je zorgprofessional.

Veel vrouwen met HG kunnen voor een langere periode weinig tot niet hun tanden poetsen door extreme misselijkheid en/of kokhalsrefluxen. En als de HG achter de rug is kan er soms flinke schade aan de tanden zijn voor het vele overgeven.

Wat is er tegen te doen en hoe ga je er mee om?

Dat lees je in onze special: HG & Mondhygiëne

Tijdens een HG zwangerschap kun je net als bij een gewone zwangerschap te maken krijgen met maagzuur. Ontzettend vervelend natuurlijk. Blijf er alsjeblieft niet mee rondlopen , ga zelf niet zomaar iets proberen met huis-, tuin- en keukenmiddelen maar bespreek dit altijd met jouw zorgprofessional.

Wat is er mogelijk?

• Omeprazol
• Lansoprasol

Deze twee medicijnen hebben de meeste voorkeur omdat zij het beste onderzocht zijn en geen nadelige effecten laten zien ^{Bron Lareb .}Jouw zorgprofessional kijkt in dit geval naar jouw situatie en kan hiermee besluiten al dan niet medicatie voor te schrijven.

Tijdens een HG zwangerschap kun je net als bij een gewone zwangerschap te maken krijgen met obstipatie. Ontzettend vervelend natuurlijk. Blijf er alsjeblieft niet mee rondlopen , ga zelf niet zomaar iets proberen met huis-, tuin- en keukenmiddelen maar bespreek dit altijd met jouw zorgprofessional.  Jouw zorgprofessional kijkt in dit geval naar jouw situatie en kan hiermee besluiten al dan niet medicatie voor te schrijven.

Wat is er mogelijk?

• Vloeibare medicatie (lactulose, macrogol)
• Vaste medicatie (bisacodyl, magnesium hydroxide
• Zetpillen (Klysma, glycerine)

Ondanks de uitdroging blijft het belangrijk dat je probeert vocht binnen te krijgen om zo een goede stoelgang te hebben.

Een vervelend kwaaltje bij HG is speekselvloed (ptyalisme).

Speekselvloed komt veel voor bij vrouwen die last hebben van HG. Wat nu precies de exacte oorzaak van dit kwaaltje is is onbekend maar er wordt gedacht dat dit te maken heeft met hormonale veranderingen in het lichaam.  Voor het gevoel van sommige vrouwen lijkt het net of zij liters speeksel produceren.

De productie van speekselvloed kan een afweermiddel zijn tegen overtollig maagzuur dat de slokdarm beschadigd. In het ergste geval kan ptyalisme verontrustend zijn. Veel vrouwen met HG geven aan dat ze vaak in tissues of washandjes moeten spugen.

Omdat niet bekend is waarom je hier last van (kan krijgen) krijgt is er ook geen enkele effectieve behandeling. Wel zijn er wat tips om hier mee om te gaan.

• Probeer een bezoekje aan de tandarts te brengen hoe lastig het ook is.
• De ene vrouw geeft baat te hebben bij het nemen van zuurtjes (gele napoleon ballen),de ander doet het goed met mentos of drop
• maagzuurremmers zoals Omeprazol

HG hoeft geen belemmering te zijn voor borstvoeding.

Het kan zijn dat de borstvoeding iets later op gang komt door de ondervoeding en uitdroging tijdens de HG zwangerschap. Daarom is het belangrijk om laagdrempelig te kolven, vaak aanleggen en veel huid-op-huid contact om de productie goed om gang te laten komen. Je kunt ook laagdrempelig een lactatiekundige inschakelen.

Algemene tips:

• blijf suppletie gebruiken
• maak een routine van drinken; pak bijvoorbeeld altijd een glas water voor jezelf voordat je gaat voeden

Wat is de oorzaak dat HG in het derde trimester weer terug kan komen?

In het derde trimester heb je sowieso meer kans op misselijkheid. Meestal is dat mechanisch.

• Er is druk van de baarmoeder op de darmen en maag. De zwangerschap vraagt veel van het lijf in het derde trimester.
• Je bent eerder moe waardoor de misselijkheid (weer) getriggerd kan worden.
• Op hormonaal gebied kun je ook een swift maken waardoor obstipatie en maag/darmklachten vaker voorkomen.
• Het bekken en omliggend weefsel worden klaargemaakt voor de bevalling. Het betekent ook dat andere zaken in het lichaam meer verwerken, dit geeft soms ook klachten, zoals reflux die de misselijkheid weer kan triggeren.

Ondanks tientallen onderzoeken Helicobactor Phylorie bacterie en HG, die zowel recent ^Bron als niet-recent zijn uitgevoegd is er GEEN eenduidige conclusie te trekken. Het lijkt er op dat het, net als familiegeschiedenis of leeftijd, een van de risicofactoren is.

Is HG een medische noodzaak om in te leiden?

Hyperemesis Gravidarum (HG) blijkt niet expliciet voor de komen in de richtlijnen voor standaard inleiding. Dit betekent dat iedere situatie afzonderlijk beoordeeld zal worden.

Gynaecologen mogen op verzoek vanaf 39 weken een inleiding bespreken, maar voor die termijn wegen de mogelijke nadelen voor het kind nog relatief zwaar.

Het blijft daarom belangrijk om een individuele risico-analyse te maken en samen met de zorgverlener de best mogelijke beslissing te nemen, afgestemd op de specifieke omstandigheden van de zwangerschap.

Kan ik zomaar stoppen met medicatie innemen/medicatie afbouwen?

Voor alle medicatie geldt dat je pas gaat afbouwen als je een aantal weken stabiel bent en goed hebt kunnen eten en drinken of als de bijwerkingen ernstig zijn.

Neem voor medisch advies altijd contact op met jouw zorgprofessional.

Helaas is er nog geen onderzoek gedaan naar vrouwen die bevallen zijn en tijdens hun menstruatieperiode nog steeds klachten blijven houden.

Er zijn meerdere vrouwen die een hormoon-gerelateerd patroon van HG klachten hebben tijdens de cyclus. Mogelijk oorzaak omdat het oestrogeen piekt rond de evaluatie en enkele dagen voor de menstruatie, Maar dat is (nog) niet onderzocht.

Om e.e.a. uit te sluiten, is het ook goed om te laten controleren of de oorzaak misschien ook ligt in het Maag-Darm-Lever (MDL)-gebied. Bijvoorbeeld een infectie door Helicobacter pylori, een slokdarmontsteking of een maagontsteking, maar wellicht ook een relatie met migraine-achtige verschijnselen.

Hoe ga ik om met onbegrip van zorgverleners, mijn omgeving en werkgever?

Lees hier het hele artikel dat wij eerder schreven samen met oud bestuurslid Christel:

Special: Onbegrip

We zien vaak schildklierproblemen bij vrouwen met hyperemesis gravidarum (HG) tijdens de zwangerschap.

De exacte oorzaak van deze schildklierproblemen is nog niet bekend.

Kan ik hulp aan huis krijgen als ik zo ziek ben via WMO (Wet Maatschappelijke Ondersteuning)

Wat je kunt proberen is via de WMO huishoudelijke hulp te vragen en ondersteuning. Echter is de kans dat je zorg krijgt/ huishoudelijk hulp zeer klein als je een (gezonde) partner hebt. Er wordt vanuit gegaan dat je partner de zorgt oppakt. Daarnaast ben je ook afhankelijk van de WMO medewerker waar je het gesprek mee hebt. Iedere gemeente in Nederland regelt de ondersteuning op hun eigen manier.

1: Ik heb zorg nodig

2: Welke hulp kan ik krijgen?

Op de website van de Rijksoverheid staat uitgebreide informatie hoe dit in zijn werking gaat: Rijksoverheid -Zorg en ondersteuning thuis

Als je last hebt van extreme zwangerschapsmisselijkheid/HG dan kan het voorkomen dat je moeite kunt hebben met het slikken van supplementen (vitaminen, mineralen etc). Het lukt vaak niet om deze – soms grote- pillen weg te krijgen. En als je de supplementen dan wel wegkrijgen spugen vrouwen het ook in een mum van tijd weer uit. Vrouwen zijn dan vaak genoodzaakt om te stoppen en voelen zich erg schuldig. Het nemen van supplementen blijft wel belangrijk. Naast het foliumzuur en de vitamine D is het ook belangrijk om onder andere calcium binnen te krijgen en voldoende vitamine B6. Het niet nemen van supplementen KAN een tekort opleveren.

Je kunt onder andere kiezen voor kauwtabletten, een spray of gel

Voor informatie kun je ook altijd contact opnemen met een diëtist gespecialiseerd in Hyperemesis Gravidarum.

Hoe kan mijn zorgprofessional vaststellen of ik HG heb

Hyperemesis Gravidarum is een aandoening die wij allemaal (te) goed kennen. De aandoening is lastig te vatten in een vastomlijnde omschrijving; het was namelijk best lastig te zeggen wanneer reguliere zwangerschapsmisselijkheid overgaat in HG. Toponderzoekers van onder meer het Amsterdam UMC hebben in 2021 een internationale definitie opgesteld en gepubliceerd van Hyperemesis Gravidarum:

“The Windsor Definition for Hyperemesis Gravidarum”

Deze definitie zorgt voor mee houvast in de medische praktijk bij bijvoorbeeld diagnose, maar zorgt ook dat bij onderzoeken een groep patiënten gekozen wordt die (minimaal) aan deze omschrijving voldoet en dat uitgevoerde onderzoeken daardoor beter vergelijkbaar worden.

Kan mijn partner zorgverlof opnemen aangezien ik niet voor mijzelf (en ander kindje) kan zorgen?

Er zijn twee varianten van zorgverlof.

1: Kortdurend zorgverlof

2: Langdurend zorgverlof

Op de website van de Rijksoverheid staat uitgebreide informatie hoe dit in zijn werking gaat: Rijksoverheid -Zorgverlof aanvragen

Er zijn diverse onderzoeken gedaan naar de link tussen HG en zwangerschapsdiabetes.

Het HCG hormoon is een resident gevend placenta hormoon en HG komt vaker voor bij vrouwen met een grotere placenta. Er spelen een hele boel andere factoren mee maar kort gezegd: Zwangerschapsdiabetes is een risico factor tijdens de zwangerschap.

Stichting ZEHG (Zwangerschapsmisselijkheid en Hyperemesis Gravidarum) is in 2013 opgericht door vrouwen die zelf hyperemesis gravidarum hebben doorgemaakt tijdens hun zwangerschap(pen).

Ze werden geconfronteerd met een gebrek aan betrouwbare informatie, onbegrip vanuit de medische wereld en het gevoel er alleen voor te staan. Die ervaring vormde de drijfveer om verandering te brengen — en leidde tot de oprichting van Stichting ZEHG: een plek voor herkenning, steun en informatie.

💬 Wat we willen bereiken

Onze stichting is er voor vrouwen die kampen met zwangerschapsmisselijkheid of HG, maar ook voor hun families, zorgverleners en onderzoekers. Dit zijn onze belangrijkste doelstellingen:

• Een veilige plek bieden voor herkenning en steun. Op onze website vinden vrouwen eerlijke informatie, lotgenotencontact en verhalen die raken én verbinden.
• Voorlichting en bewustwording vergroten. We verspreiden begrijpelijke informatie over het volledige spectrum van zwangerschapsmisselijkheid – voor iedereen die ernaar op zoek is. Van (huis)artsen tot vrienden en collega’s.
• HG zichtbaar maken in de samenleving. Door publieksacties, artikelen, interviews en het delen van persoonlijke ervaringen zorgen we voor erkenning van HG, ook buiten de spreekkamer.

Op alle informatie, afbeeldingen, video’s en foto’s berust auteursrecht. Deze mogen niet zonder voorafgaande toestemming worden (her)gebruikt – ook niet met naamsvermelding van de bron (Stichting ZEHG). De rechten op de teksten liggen bij Stichting ZEHG en zijn auteursrechtelijk beschermd. Overname en/of kopiëren van (delen van) teksten is niet toegestaan.

Antwoord: Ja, absoluut! We staan altijd open voor waardevolle samenwerkingen die bijdragen aan meer begrip, herkenning en steun voor vrouwen met hyperemesis gravidarum (HG). Heb je een idee, initiatief of voorstel? Mail ons dan via info@zehg.nl onder vermelding van ‘Samenwerking’. We kijken ernaar uit om van je te horen en nemen zo snel mogelijk contact met je op.

Bij Stichting ZEHG hechten we veel waarde aan kwaliteit en deskundigheid. Bij het kiezen van samenwerkingspartners letten we nadrukkelijk op opleiding, ervaring en andere kwaliteitscriteria. We werken uitsluitend samen met experts die geaccrediteerde trainingen verzorgen op het gebied van HG en met toonaangevende onderzoekers, zoals onze samenwerking met prof. dr. Rebecca Painter, hoogleraar Verloskunde en internationaal erkend expert op het gebied van ondervoeding en HG. Door kennis te bundelen versterken we de zorg, erkenning en informatie voor vrouwen met HG.

Wat fijn dat je ons een review wilt geven.

Dit kan op de volgende manieren:

Wil je jouw ervaring met Stichting ZEHG delen? Dat waarderen we enorm!

Een review helpt andere vrouwen met HG om ons te vinden én laat zien wat onze steun, informatie en inzet betekenen. Je kunt je ervaring delen via:

🩺 Zorgkaart Nederland Laat een beoordeling achter via onze pagina op Zorgkaart Nederland zo help je ons zichtbaar te zijn in de zorgsector.

📝 Google Formulier Geef je feedback eenvoudig via Google Form We gebruiken je input om onze informatie en ondersteuning nóg beter af te stemmen op wat nodig is.

Dank je wel voor je tijd en vertrouwen 💙 Heb je vragen of wil je liever persoonlijk iets delen? Mail ons gerust via info@zehg.nl.